Acil Durum Planı Nedir, Kaç Yılda Bir Yenilenir? (Ve Tatbikat Süreleri)
İşyerlerinde acil durum planı nedir, kaç yılda bir yenilenir? Çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli sınıflar için yenileme periyotları, zorunlu tatbikat süreleri, acil durum ekipleri ve kişi başı ekip sayıları rehberi.
İSG Gündem
İşyerlerinde meydana gelebilecek yangın, patlama, kimyasal sızıntı, deprem, sel veya sabotaj gibi felaket anlarında can kaybını ve hasarı en aza indirmenin yolu Acil Durum Planından geçer. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 11. maddesi gereğince, çalışan sayısı ve tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm işverenler acil durum planı hazırlamak, acil durum ekipleri kurmak ve düzenli tatbikat yapmakla yükümlüdür.
Peki; acil durum planı nedir, tehlike sınıflarına göre kaç yılda bir yenilenir, tatbikatlar ne sıklıkla yapılmalıdır ve ekipler kaç kişiden oluşur? İşte mevzuata tam uyumlu 2026 rehberi.
###Acil Durum Planı Yenileme ve Tatbikat Süreleri İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (Madde 13 ve 14) uyarınca yasal zorunlu süreler:
| Tehlike Sınıfı | Azami Plan Yenileme Süresi | Zorunlu Tatbikat Periyodu | Örnek Sektörler |
|---|---|---|---|
| Çok Tehlikeli | En geç 2 Yılda Bir | Yılda en az 1 Kez (Madenlerde 6 ayda bir) | İnşaat, Maden, Kimya, Tersaneler |
| Tehlikeli | En geç 4 Yılda Bir | Yılda en az 1 Kez | Fabrikalar, İmalat, Tekstil, Lojistik |
| Az Tehlikeli | En geç 6 Yılda Bir | Yılda en az 1 Kez | Ofisler, Bankalar, Perakende, Okullar |
Acil Durum Planı Nedir?
Acil Durum Planı; işyerinde yaşanabilecek olası acil durumlarda (yangın, deprem, patlama, sızıntı, gaz kaçağı, zehirlenme, sel ve terör/sabotaj) can ve mal kaybını önlemek için önceden hazırlanan; müdahale, tahliye, ilk yardım ve haberleşme yöntemlerini belirleyen yazılı dokümandır.
Bir acil durum planı 4 temel aşamadan oluşur:
Acil Durum Planı Kaç Yılda Bir Yenilenir?
Yönetmeliğin 14. maddesi gereğince, acil durum planları işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenen periyotlarla tamamen yenilenir:
- •Çok Tehlikeli İşyerlerinde: En geç 2 yılda bir,
- •Tehlikeli İşyerlerinde: En geç 4 yılda bir,
- •Az Tehlikeli İşyerlerinde: En geç 6 yılda bir yenilenmesi zorunludur.
💡 Kritik İSG Kuralı: Acil durum planı yenileme periyotları, risk değerlendirmesi yenileme periyotlarıyla (2 - 4 - 6 yıl kuralı) birebir aynıdır. İki doküman sahadaki değişimlere göre eşzamanlı güncellenmelidir.
Süresi Dolmadan Acil Durum Planının Yenilenmesini Gerektiren Haller
Aşağıdaki durumlardan biri gerçekleştiğinde, yasal sürenin dolması beklenmeksizin acil durum planı tamamen veya kısmen derhal yenilenir:
- •İşyerinin Taşınması veya Yerleşim Değişikliği: Binalarda, kaçış yollarında, toplanma alanlarında değişiklik olması.
- •Teknoloji ve Ekipman Değişimi: Yeni kimyasal madde kullanımına başlanması veya yangın yükünü artıran yeni makinelerin kurulması.
- •Acil Durum veya Kaza Yaşanması: İşyerinde yangın, patlama veya ağır bir iş kazası meydana gelmesi.
- •Mevzuat Değişikliği: Yangın ve bina güvenliği standartlarına ilişkin yasal mevzuatın değişmesi.
Zorunlu Acil Durum Tatbikatı Kaç Yılda Bir Yapılır?
Acil durum planının yalnızca kağıt üzerinde kalmaması için yönetmelik fiili tatbikatı zorunlu kılmıştır:
- •Genel Kural: Tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm işyerlerinde yılda en az 1 kez yangın ve tahliye tatbikatı yapılmalıdır.
- •Maden İşyerleri İstisnası: Maden ocaklarında acil durum tatbikatları en geç 6 ayda bir tekrarlanır.
- •Belgelendirme: Tatbikat sonrasında bir tatbikat raporu düzenlenir; fotoğraflar, tahliye süresi ve eksiklikler tutanağa bağlanarak iş güvenliği kuruluna sunulur.
Acil Durum Ekipleri Kimlerden Oluşur ve Kaç Kişi Görevlendirilir?
Yönetmeliğin 11. maddesine göre işveren, çalışanları arasından uygun donanıma sahip 4 ayrı ekip oluşturmak zorundadır:
Tehlike Sınıfına Göre Ekip Sayıları:
- •Az Tehlikeli Sınıf: Her 50 çalışana kadar 1'er söndürme, kurtarma ve koruma personeli; her 20 çalışana 1 ilk yardımcı.
- •Tehlikeli Sınıf: Her 40 çalışana kadar 1'er söndürme, kurtarma ve koruma personeli; her 15 çalışana 1 ilk yardımcı.
- •Çok Tehlikeli Sınıf: Her 30 çalışana kadar 1'er söndürme, kurtarma ve koruma personeli; her 10 çalışana 1 ilk yardımcı görevlendirilir.
⚠️ Görevlendirilen tüm bu destek elemanlarına özel yangın söndürme, tahliye ve arama kurtarma konularında ilave İSG eğitimi aldırılması yasal zorunluluktur.
Acil Durum Tahliye Krokisi Nedir ve Nerelere Asılır?
Binaların katlarında, koridorlarında ve görünür noktalarında asılı bulunması zorunlu olan tahliye krokisinde şu unsurlar açıkça işaretlenmelidir:
- •Acil çıkış kapıları ve kaçış merdivenleri,
- •Yangın söndürme cihazlarının (tüplerinin) ve yangın dolaplarının yerleri,
- •İlk yardım dolaplarının konumu,
- •Yangın butonları ve alarm panoları,
- •Bina dışındaki Acil Durum Toplanma Alanı.
Acil Durum Planı Hazırlamamanın Cezası Nedir?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince:
- •Acil durum planı hazırlamayan,
- •Destek elemanlarını görevlendirmeyen,
- •Yıllık tatbikatları gerçekleştirmeyen
- •işverenlere her bir ihlal için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır ve bu ceza aykırılığın sürdüğü her ay katlanarak artar.
İSG ekibinizle veya iş güvenliği gruplarında paylaşın:
