Acil Durum Ekipleri Nelerdir? Destek Elemanı ve İlkyardımcı Sayısı

İşyerinde dört acil durum ekibi kurulur: söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım. Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için tehlike sınıfına göre her 30, 40 veya 50 çalışana kadar en az bir destek elemanı; ilk yardım için ise her 10, 15 veya 20 çalışana bir ilkyardımcı görevlendirilir. Kurallar İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ile İlkyardım Yönetmeliği'nden gelir.

Acil durum planının nasıl hazırlanacağı ve kaç yılda bir yenileneceği için acil durum planı yazımıza bakabilirsiniz. Bu yazı, planda adı geçecek ekiplere ve kişi sayısına odaklanır.

Acil Durumlar Yönetmeliğinin 11. maddesine göre (1 Ekim 2021 değişikliği):

Birden fazla kişinin görevlendirildiği işyerlerinde her ekipte bir ekip başı bulunur. Ekipler arası koordinasyon için koruma ekibinden sorumlu kişi veya kişiler görevlendirilir.

İşveren bu üç ekibin her biri için, uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az birer çalışanı destek elemanı olarak görevlendirir (md. 11/3):

• •Çok tehlikeli işyerlerinde her 30 çalışana kadar,
• •Tehlikeli işyerlerinde her 40 çalışana kadar,
• •Az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar en az 1 kişi.

Yönetmelik, sınır sayıların ve katlarının dahil olduğunu açıkça belirtir: çok tehlikeli bir işyerinde 30 çalışana 1, 31 çalışana 2 destek elemanı gerekir.

10'dan az çalışanı olan işyerleri: Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı ve acil durumlarla ilgili kurumlarla irtibat için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışanın görevlendirilmesi yeterlidir (md. 11/4). İşyerinizin tehlike sınıfını tehlike sınıfları ve NACE kodu yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Acil Durumlar Yönetmeliği, ilk yardım ekibi için İlkyardım Yönetmeliğine gönderme yapar (md. 11/5). İlkyardım Yönetmeliğinin 19. maddesine göre:

• •Az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1,
• •Tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar 1,
• •Çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı bulundurulması zorunludur.

Her hücrede önce ekip başına destek elemanı (söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için), sonra ilkyardımcı sayısı yazılıdır. Hesap, kalan çalışanlar için de bir kişi daha görevlendirilecek şekilde yukarı yuvarlanmıştır.

Örneğin 45 çalışanlı çok tehlikeli bir işyerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her birinde en az 2 destek elemanı ve toplam en az 5 ilkyardımcı gerekir. Tablo asgari sayıları gösterir; işyerinin büyüklüğü, özel tehlikeleri ve bina yapısı daha fazla kişi gerektirebilir (md. 5/1-d).

• •Vardiya düzeni: Destek elemanları ve varsa yedekleri belirlenirken vardiyalar dikkate alınır (md. 11/8). Her vardiyada ekipler hazır olmalıdır.
• •Liste asılır: Destek elemanlarının adı, soyadı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgilerini içeren liste, çalışanların görüş seviyesinde ve görünür biçimde asılır (md. 11/9).
• •Ayrılanların yerine yeni görevlendirme: İşten ayrılma veya yer değişikliğinde yerine hemen yeniden görevlendirme yapılır (md. 11/10).
• •Donanım: Acil durumda kullanılacak kişisel koruyucu donanım ve müdahale ekipmanı, belirlenen acil durumlara ve ekiplerin görevlerine uygun olmalıdır (md. 5/1-ğ).
• •Refakat: Yaşlı, engelli ve gebe çalışanlar ile kreşteki çocuklara tahliye sırasında refakat edilmesi için tedbir alınır (md. 10/4).
• •İşverenin sorumluluğu sürer: Görevlendirilen çalışanların sorumluluğu, işverenin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md. 5/2).

• •Söndürme, kurtarma ve koruma ekipleri: Özel olarak eğitilir. Eğitimi işyerine hizmet veren iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya hizmeti kendisi yürütüyorsa işveren verebilir; eğitim işveren ve eğitimi verenlerce imzalanarak belgelendirilir. AFAD, belediyeler, itfaiyeler, üniversiteler ve diğer sayılan kuruluşlar da bu eğitimi verebilir (md. 15/3).
• •İlk yardım ekibi: İlkyardımcı eğitimini İlkyardım Yönetmeliğine göre alır (md. 15/4). Temel ilkyardım eğitimi 16 saattir. İlkyardımcı belgesi üç yıl geçerlidir; bitiminden önceki üç ay içinde güncelleme eğitimi alınmazsa belge geçersiz sayılır (İlkyardım Yönetmeliği md. 20 ve 23).
• •Tüm çalışanlar: Acil durum planı ve ekiplerde kimlerin görevli olduğu konusunda bilgilendirilir; yeni işe başlayanlara İSG eğitimlerine ek olarak acil durum planı bilgilendirmesi yapılır (md. 15/1-2).

Ekiplerin hazırlığı en geç yılda bir yapılan tatbikatlarla sınanır (md. 13/2). Deprem senaryosu için deprem tatbikatı yazımıza bakabilirsiniz.

Ekiplerin sayısı ve yerleşimi işyerine özgü risklere bağlıdır; iş güvenliği uzmanınızla birlikte planlamanız önerilir.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesine göre işveren dört ekip oluşturur: söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekibi. Her ekipte bir ekip başı bulunur ve ekipler arası koordinasyon için koruma ekibinden sorumlu kişi görevlendirilir.

Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için çok tehlikeli işyerlerinde her 30, tehlikeli işyerlerinde her 40, az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar en az bir destek elemanı görevlendirilir. Sınır sayılar dahildir; örneğin çok tehlikeli bir işyerinde 30 çalışan için 1, 31 çalışan için 2 kişi gerekir.

İlkyardım Yönetmeliğinin 19. maddesine göre az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için 1, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar 1, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı bulundurulması zorunludur.

Evet, ancak sadeleştirilmiş biçimde. 10'dan az çalışanı olan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı ve ilgili kurumlarla irtibat için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışanın destek elemanı olarak görevlendirilmesi yeterlidir. İlk yardım için İlkyardım Yönetmeliğindeki sayılar ayrıca uygulanır.

İlkyardımcı belgesi üç yıl geçerlidir. Geçerlilik süresinin bitiminden önceki üç ay içinde güncelleme eğitimi alınması zorunludur; almayanların belgesi geçersiz sayılır. Temel ilkyardım eğitimi 16 saattir.