Temel İSG Eğitimi Kaç Saat Sürer, Kaç Yılda Bir Yenilenir?

İş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemenin en etkili ve yasal olarak zorunlu adımı Çalışanların Temel İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Eğitimleridir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca işverenler, tüm çalışanlarına işe başlamadan önce ve çalışma süresince düzenli aralıklarla İSG eğitimi aldırmakla yükümlüdür.

Peki; temel İSG eğitimi kaç saat sürer, tehlike sınıflarına göre kaç yılda bir yenilenir, online (uzaktan) eğitim geçerli midir ve eğitim almayan işçi başına ne kadar ceza kesilir? İşte mevzuata tam uyumlu rehber.

Çalışanların İSG Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (Madde 11) uyarınca zorunlu asgari süreler:

Yönetmeliğin 11. maddesi gereğince, çalışanlara verilecek temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin süreleri işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir:

Bu süreler asgari (en az) sürelerdir. İşyerindeki risklerin büyüklüğüne ve yapılan işin niteliğine göre işveren bu süreleri artırabilir.

Evet. Yönetmelik gereğince zorunlu eğitim sürelerinin tamamının bir günde verilmesi zorunlu değildir. Eğitimler, çalışanların iş akışını aksatmayacak şekilde en az 1'er saatlik bölümler halinde farklı günlerde ve saatlerde parça parça uygulanabilir.

Aşağıdaki durumlarda, periyodik yenileme süresi (1, 2 veya 3 yıl) beklenmeksizin eğitimlerin yenilenmesi yasal zorunluluktur:

• •İş Değişikliği: Çalışanın işyerinde başka bir bölüme, makineye veya farklı riskler içeren bir göreve geçmesi.
• •Teknoloji ve Ekipman Değişimi: Yeni bir iş ekipmanı, makine veya kimyasal maddenin devreye girmesi.
• •İş Kazası veya Meslek Hastalığı: İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana, işe dönüşünde kazanın/hastalığın nedenlerini içeren ilave eğitim verilir.
• •İşten Uzak Kalma (6 Aydan Fazla): Herhangi bir sebeple 6 aydan fazla süreyle işten uzak kalan çalışanlara, işe başlamadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir.

Temel İSG eğitiminden önce, çalışanın fiilen sahaya adım atmadan önce alması gereken çok kritik bir eğitim daha vardır:

⚠️ İşe Başlama Eğitimi Zorunluluğu: Çalışan fiilen işe başlamadan önce, işyerine özgü riskleri, acil durum kaçış yollarını ve kişisel koruyucu donanımları anlatan en az 2 saatlik işe başlama eğitimi verilmelidir. Bu eğitim, yukarıda belirtilen temel İSG eğitimi sürelerinden (8, 12, 16 saat) sayılmaz.

Eğitim müfredatı mevzuatta 4 ana başlık altında toplanmıştır:

Mevzuata göre uzaktan eğitim (e-öğrenme) belirli şartlarla geçerlidir:

• •Teorik Eğitimler: Genel konular ve bazı sağlık konuları, çalışanların katılım sürelerini ve başarı puanlarını ölçen bakanlık standartlarındaki LMS sistemleriyle uzaktan verilebilir.
• •Uygulamalı ve Teknik Konular: Yangın, yüksekte çalışma, makine koruyucuları gibi pratik gerektiren teknik konular kesinlikle yüz yüze ve işyerinde uygulamalı olarak verilmek zorundadır. Sadece online video izletilerek verilen İSG eğitimleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı teftişlerinde geçersiz sayılmaktadır.

Yasal olarak geçerli bir İSG eğitimini yalnızca yetkili kişi ve kurumlar verebilir:

• •İşyerinde sözleşmeli görev yapan İş Güvenliği Uzmanları ve İşyeri Hekimleri,
• •Bakanlıkça yetkilendirilmiş Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB),
• •Üniversiteler ve kamu kurumlarının eğitim merkezleri,
• •Bakanlıktan yetki almış İSG Eğitim Kurumları.

Eğitim sonunda çalışan adına İSG Eğitim Katılım Belgesi düzenlenir, sınav yapılır ve belgeler çalışanın özlük dosyasında saklanır.

6331 sayılı Kanun'un 17. maddesi çok açıktır:

• •İSG eğitimlerinde geçen süreler çalışma süresinden sayılır.
• •Eğitime katılan çalışanların ücretinden kesinti yapılamaz.
• •Eğitimler çalışma saatleri dışında veya hafta tatilinde verilirse çalışanlara fazla mesai ücreti ödenir.
• •Eğitimin maliyeti hiçbir şekilde çalışana yansıtılamaz.

6331 sayılı İSG Kanunu'nun 26. maddesi gereğince:

• •Çalışanlarına zorunlu İSG eğitimi aldırmayan işverene eğitim almayan her bir çalışan için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır.
• •Örneğin 50 çalışanı olan bir fabrikada eğitim aldırılmamışsa, ceza miktarı 50 ile çarpılarak tahsil edilir.