İş Güvenliği Uzmanı (İGU) Nedir? Görev, Yetki ve Çalışma Süreleri Rehberi

Çalışma hayatında iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemenin merkezinde yer alan İş Güvenliği Uzmanı (İGU), işletmelerin mevzuata tam uyum sağlamasında en kritik teknik aktördür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yasal çerçevesi çizilen bu meslek, yalnızca bir danışmanlık görevi değil; çalışanların yaşam hakkını koruyan yasal bir sorumluluktur.

Bu kapsamlı rehberde; iş güvenliği uzmanının yasal tanımından A, B, C sınıfı belge farklarına, çalışan başına düşen aylık zorunlu sürelerden uzman görevlendirmemenin 2026 yılı yaptırımlarına kadar tüm detayları derledik.

6331 sayılı Kanunun 3. maddesine göre iş güvenliği uzmanı; "İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik eleman" olarak tanımlanmıştır.

Uzmanlar; işyerinde işverene iş sağlığı ve güvenliği konularında rehberlik ve danışmanlık yapmakla yükümlüdür. İşyerindeki teknik gözetimi gerçekleştirir, riskleri tespit eder ve alınması gereken önlemleri işverene yazılı olarak bildirir.

Bakanlık tarafından düzenlenen İSG sınavlarında başarılı olarak sertifika almaya hak kazanabilecek meslek grupları yönetmelikle açıkça belirlenmiştir: - Üniversitelerin Mühendislik ve Mimarlık fakültesi mezunları, - Üniversitelerin Fen veya Fen-Edebiyat fakültelerinin Fizik, Kimya ve Biyoloji bölümü mezunları, - Üniversitelerin 2 yıllık İş Sağlığı ve Güvenliği Ön Lisans programı mezunları, - Teknik öğretmenler.

Bu unvanlara sahip adaylar, Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarından teorik ve pratik eğitim aldıktan sonra ÖSYM tarafından yılda iki kez düzenlenen İSG sınavına girerek başarılı olmak zorundadır.

İş güvenliği uzmanlığı belgesi; mesleki tecrübe ve kıdeme göre üç sınıfa ayrılır. Hangi uzmanın hangi işyerine bakabileceği, işyerinin İSG Tehlike Sınıfı ile belirlenir:

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik uyarınca uzmanların 5 temel görevi şunlardır:

İş güvenliği uzmanı; işyerinde hayati tehlike oluşturan, acil ve durdurulamaz bir risk tespit ettiğinde durumu derhal işverene bildirir. İşveren bu tehlikeyi gidermezse, uzman durumu doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirmekle yasal olarak yükümlüdür. Bu bildirimden dolayı uzmanın iş sözleşmesi feshedilemez.

İş güvenliği uzmanlarının işyerine ayırması gereken asgari süre, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre hesaplanır:

• •Az Tehlikeli Sınıfta: Çalışan başına ayda en az 10 dakika
• •Tehlikeli Sınıfta: Çalışan başına ayda en az 20 dakika
• •Çok Tehlikeli Sınıfta: Çalışan başına ayda en az 40 dakika

Örneğin; Tehlikeli sınıfta 50 çalışanı olan bir fabrikada iş güvenliği uzmanı ayda en az 50 x 20 = 1000 dakika (yaklaşık 16 saat 40 dakika) fiilen hizmet vermek zorundadır.

Tam zamanlı bir uzman görevlendirilmesi gereken çalışan sayıları ise şöyledir: - Az tehlikeli sınıfta her 1000 çalışan için 1 tam zamanlı uzman, - Tehlikeli sınıfta her 500 çalışan için 1 tam zamanlı uzman, - Çok tehlikeli sınıfta her 250 çalışan için 1 tam zamanlı uzman görevlendirilir.

6331 sayılı Kanun kapsamında iş güvenliği uzmanı görevlendirmeyen işverenlere her ay için katlanarak artan idari para cezası uygulanır.

2026 İSG İdari Para Cezaları Tablosu verilerine göre; uzman görevlendirilmeyen her ay için ceza tutarı işletmenin çalışan sayısına göre on binlerce liradan yüz binlerce liraya kadar ulaşmaktadır.

Kendi işletmenizin güncel ceza riskini saniyeler içinde hesaplamak için 2026 İSG Para Cezası Hesaplama Robotumuzu kullanabilirsiniz.