İş Kazası Raporu Nasıl Alınır? Maaştan Kesilir mi?

İş kazası raporu, iş kazasından sonra yetkili bir hekimin verdiği istirahat raporudur. Ayaktan tedavide tek hekim bir defada en çok 10 gün, işyeri hekimi en fazla 2 gün rapor verebilir; daha uzun süreler kontrol muayenesi veya sağlık kurulu ile verilir. Rapor günleri için SGK, ilk günden itibaren ve prim şartı aramadan geçici iş göremezlik ödeneği öder. İş Kanununa göre işçinin işine gidemediği askı süresi için ücret işlemez; bu dönemin gelirini SGK ödeneği karşılar.

Günlük dilde "iş kazası raporu" denince çoğunlukla hekimin verdiği istirahat raporu kastedilir: kazadan sonra çalışanın kaç gün çalışamayacağını gösteren ve SGK'dan ödenek alınmasını sağlayan belge. Bu yazı bu raporu anlatır.

Kaza sonrasında işverenin düzenlediği belgeler bundan farklıdır. Olay yerinde tutulan tutanak ve işverenin inceleme raporu için iş kazası tutanağı nasıl yazılır yazımıza, işverenin SGK'ya 3 iş günü içinde yapması gereken bildirim için iş kazası bildirimi rehberine bakabilirsiniz.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine göre elektronik ortamda düzenlenen istirahat raporu, düzenleme tarihinden itibaren üç iş günü içinde sağlık kuruluşunca onaylanır (md. 39/8). Elektronik olarak gönderilen belge işverence görüntülenebildiği için, işverene "çalışmadı bildirimi yap" tebligatı yerine geçer (md. 39/7).

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 39. maddesine göre istirahat raporları, SGK ile sözleşmeli ya da sözleşmesiz sağlık hizmet sunucularında Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş hekimlerce düzenlenir. Süre sınırları şöyledir:

Mevzuat, rapor yetkisini sağlık kuruluşunun türüne değil hekimin yetkilendirilmiş olmasına bağlar. Raporlar muayenenin parçasıdır; Sağlık Raporları Yönetmeliği istirahat raporu için ayrıca ücret istenemeyeceğini düzenler (md. 12/7).

5510 sayılı Kanunun 18. maddesine göre iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya, yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olması şartıyla istirahatin her günü için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Hastalık raporlarındaki "üçüncü günden itibaren" kuralı ve "son bir yılda 90 gün prim" şartı iş kazasında aranmaz. Bu nedenle 1-2 günlük iş kazası raporları da ödenir.

• •Oran: Günlük kazancın ayaktan tedavide üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği md. 40/3).
• •Ödeme zamanı: SGK, ödemeye ilişkin belge ve bilgilerin Kuruma ulaşmasını izleyen yedi iş günü içinde sigortalıya, tanımlı banka hesabına veya anlaşmalı banka şubelerine ödeme yapar (md. 40/8).
• •Uzun raporlar: On günü aşan istirahatlerde ödemeler en az on günlük tutarlar halinde yapılır (md. 40/8).

Günlük kazancın nasıl bulunduğunu ve örnek hesabı geçici iş göremezlik ödeneği yazımızda anlattık.

Ödeneğin ödenebilmesi için işverenin, raporlu günlerde çalışanın işyerinde çalışıp çalışmadığını SGK'ya bildirmesi gerekir. Bu bildirim, istirahatin sona erdiği aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin (muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin) verilme süresi içinde elektronik ortamda yapılır (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği md. 40/9).

Bildirim yapılmazsa 5510 sayılı Kanunun 102. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine göre idari para cezası uygulanır: süresinde veya elektronik ortamda yapılmazsa sigortalı başına aylık asgari ücretin onda biri, hiç yapılmazsa yarısı. Rapor paranız gecikiyorsa ilk kontrol edilecek nokta, işverenin bu bildirimi yapıp yapmadığıdır.

İş Kanununun 25. maddesi, işçinin hastalık veya kaza gibi nedenlerle iş sözleşmesinin askıda kaldığı ve işine gidemediği süreler için ücretin işlemeyeceğini belirtir. Bu sürenin gelir kaybını SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği karşılar.

Türk Borçlar Kanununun 409. maddesi ise uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçinin hastalık gibi nedenlerle kusuru olmaksızın kısa süre çalışamaması halinde, işverenin başka bir yolla karşılanmadığı takdirde o süre için hakkaniyete uygun bir ücret ödemesini öngörür. İş sözleşmeniz veya toplu iş sözleşmeniz rapor günleri için ücretin ödenmesini ya da SGK ödeneğiyle ücret arasındaki farkın tamamlanmasını düzenleyebilir.

Kendi durumunuz için iş sözleşmenizi ve varsa toplu iş sözleşmenizi kontrol etmeniz; anlaşmazlık halinde bir iş hukuku uzmanına danışmanız önerilir.

İş Kanununun 25/I-b maddesine göre işçinin kendi kastından kaynaklanmayan hastalık veya kaza gibi hallerde işverenin bildirimsiz fesih hakkı, bu hallerin işçinin kıdemine göre 17. maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar:

Bildirim süreleri iş sözleşmesiyle artırılabilir (md. 17). İş kazası sonucu kalıcı bir kayıp oluşursa sürekli iş göremezlik geliri gündeme gelir; bunu SGK Kurum Sağlık Kurulu belirler. İş kazasının tanımı ve hangi olayların iş kazası sayıldığı için iş kazası nedir yazımıza bakabilirsiniz.

İstirahat raporunu SGK ile sözleşmeli ya da sözleşmesiz sağlık hizmet sunucularında Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş hekimler düzenler. Ayaktan tedavide tek hekim bir defada en çok 10 gün, yetkili işyeri hekimi bir kerede en fazla 2 gün rapor verebilir; 20 günü aşan raporlar sağlık kurulunca verilir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği rapor yetkisini sağlık kuruluşunun türüne değil, hekimin Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş olmasına bağlar. Bu nedenle belirleyici olan, raporu düzenleyen hekimin bu yetkiye sahip olmasıdır; tek hekim sınırları (bir defada 10 gün, yılda toplam 40 gün) burada da geçerlidir.

İş Kanununun 25. maddesine göre iş sözleşmesinin askıda kaldığı ve işçinin işine gidemediği süreler için ücret işlemez; bu sürenin gelirini SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği karşılar. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi rapor günleri için ücret ödenmesini öngörebilir; kendi durumunuz için sözleşmenizi kontrol edin.

Evet. 5510 sayılı Kanunun 18. maddesine göre iş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği istirahatin her günü için ödenir. Hastalık raporlarındaki üçüncü günden başlama kuralı ve 90 günlük prim şartı iş kazasında aranmaz.

SGK ödeneği, ödemeye ilişkin belge ve bilgilerin Kuruma ulaşmasını izleyen yedi iş günü içinde öder. Bunun için işverenin raporlu günlerde çalışmadığınızı elektronik ortamda bildirmesi gerekir. On günü aşan raporlarda ödemeler en az on günlük tutarlar halinde yapılır.