Gece Çalışması Kaç Saat? Gece Vardiyası Kuralları (2026)

Gece çalışması, İş Kanununun 69. maddesine göre en geç saat 20.00'de başlayıp en erken 06.00'da biten dönemdeki çalışmadır ve işçinin gece çalışması 7,5 saati geçemez. Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayıyla bu süre aşılabilir. Gece postalarında çalışanlar işyeri hekiminin sağlık gözetimi altındadır; 18 yaşından küçükler sanayi işlerinde gece çalıştırılamaz.

İş Kanununun 69. maddesine göre çalışma hayatında "gece", en geç 20.00'de başlayarak en erken 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla on bir saat süren dönemdir. Madde ayrıca işin niteliğine veya yurdun bazı bölgelerinin özelliklerine göre gece başlangıcı ve uygulama şeklinin yönetmelikle düzenlenebileceğini öngörür.

Postalar halinde çalışılan işlerde, çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan posta gece çalışması sayılır (Postalar Yönetmeliği md. 7). Örneğin 16.00-24.00 vardiyasında 20.00-24.00 arası 4 saat, toplam 8 saatin yarısı olduğu için yarısından çoğu değildir; 18.00-02.00 vardiyasında ise 8 saatin 6 saati gecedir ve bu vardiya gece çalışmasıdır.

• •Genel kural: İşçilerin gece çalışması 7,5 saati geçemez (İş Kanunu md. 69). Postalar Yönetmeliği de gece postalarında 7,5 saatten çok çalıştırmayı yasaklar (md. 7).
• •İstisna: Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetlerinde (bu işyerlerindeki alt işveren çalışanları dahil) işçinin yazılı onayı alınarak 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir. Yönetmelik bu sektörlerin kapsamını ayrıca tanımlar: örneğin turizm için turizm işletmesi belgeli tesisler, özel güvenlik için faaliyet izinli şirketler veya özel güvenlik görevlileri.
• •Ücretten indirim yok: Posta sayısının artırılması veya günlük çalışmanın 7,5 saatin altına düşürülmesi nedeniyle işçinin ücretinden indirim yapılamaz (Postalar Yönetmeliği md. 6).

Haftalık çalışma süresi genel olarak 45 saattir; yer altı maden işlerinde günde en çok 7,5, haftada 37,5 saattir (İş Kanunu md. 63).

Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Yönetmeliğe göre:

Sağlığı bozulan işçi: Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, olanakların elverdiği ölçüde gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir (md. 8).

• •18 yaşından küçükler: Sanayiye ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır (İş Kanunu md. 73). Postalar Yönetmeliği de 20.00-06.00 arasındaki postalarda bu yaştakilerin çalıştırılmasını yasaklar (md. 5).
• •Gebe çalışanlar: Gebeliğin doktor raporuyla tespitinden doğuma kadar gece postalarında çalıştırılamaz.
• •Emziren çalışanlar: Doğumdan itibaren bir yıl gece postalarında çalıştırılamaz; anne veya çocuğun sağlığı için gerekli olduğu işyeri hekimi raporuyla belgelenirse süre altı ay daha uzar (Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Yönetmeliği md. 9). Doğum izni süreleri için doğum izni yazımıza bakabilirsiniz.

Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Yönetmeliğine göre:

• •Süre: Gece postalarında 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz; turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmetinde yazılı onayla aşılabilir (md. 5).
• •Ulaşım: Belediye sınırları dışındaki işyerleri ile posta değişim saatlerinde toplu taşımayla gidip gelmenin zor olduğu işyerlerinde işveren, gece postasındaki kadın çalışanları ikametlerine en yakın merkezden uygun araçla götürüp getirir (md. 6).
• •Sağlık raporu: İşe başlamadan önce gece postasında çalışmasında sakınca olmadığına dair rapor işyeri hekiminden alınır; çalışma süresince işyeri hekiminin belirlediği aralıklarla muayene yapılır (md. 7).
• •Eşler: Eşi de postalı bir işte çalışıyorsa, kadın çalışanın isteği üzerine gece postası eşinin gece postasına denk gelmeyecek şekilde düzenlenir (md. 8).
• •Liste: Gece çalıştırılan kadın çalışanların isim listesi denetimde gösterilmek üzere işyerinde saklanır (md. 10).

İşyeri Hekimi Yönetmeliğine göre işyeri hekimi, gece postaları dahil çalışanların sağlık gözetimini yapar. Periyodik muayene sıklığı tehlike sınıfına ve risk değerlendirmesine göre belirlenir; hekim gerek görürse süreyi kısaltır. Gece çalışması, risk değerlendirmesinde yorgunluk, dikkat kaybı ve yalnız çalışma gibi riskler açısından ayrıca ele alınmalıdır. Sağlık raporu süreçleri için işe giriş sağlık raporu yazımıza bakabilirsiniz.

İş Kanunu gece çalışması için genel bir ek ücret oranı belirlemez. 69. madde, bazı gece çalışmalarına fazla ücret ödenmesi usulünün yönetmelikle konulabileceğini öngörür. Uygulamada gece zammı iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle belirlenir. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar ise fazla çalışma kurallarına tabidir.

Kendi vardiya düzeniniz için işvereninizin insan kaynakları birimine veya iş güvenliği uzmanınıza danışmanız önerilir.

İş Kanununun 69. maddesine göre çalışma hayatında gece, en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla on bir saat süren dönemdir. Çalışma süresinin yarısından çoğu bu döneme rastlayan posta, gece çalışması sayılır.

İşçilerin gece çalışması yedi buçuk saati geçemez. Turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol araştırma, arama ve sondaj işlerinde işçinin yazılı onayı alınırsa yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.

Nöbetleşe postalarla çalışılan işlerde bir iş haftası gece çalışan işçi, sonraki iş haftasında gündüz postasında çalıştırılır. İki haftalık nöbetleşme de uygulanabilir. Postası değişen işçi kesintisiz en az on bir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

Hayır. İş Kanununun 73. maddesine göre sanayiye ait işlerde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır; postalar yönetmeliği de 20.00-06.00 arasındaki postalarda bu yaştakilerin çalıştırılmasını yasaklar.

İş Kanunu gece çalışması için genel bir ek ücret oranı belirlemez; 69. madde bu konuda yönetmelik çıkarılabileceğini öngörür. Gece zammı uygulaması genellikle iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle belirlenir.