Yargıtay 12. Ceza Dairesi: İş Kazasında İşveren ve İSG Uzmanının Kusur Sorumluluğu Emsal Kararı
Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin; şantiyede meydana gelen ölümlü iş kazasında işverenin salt KKD temin etmesinin sorumluluğu kaldırmayacağı, fiili denetim yükümlülüğünün bulunduğu ve iş güvenliği uzmanının yazılı öneri defterine (onaylı defter) bildirim yapıp yapmadığının cezai sorumluluktaki belirleyiciliğine ilişkin emsal kararı.
Karar Künyesi
- •Yargı Mercii: Yargıtay 12. Ceza Dairesi
- •Esas No: 2021/4892
- •Karar No: 2023/1405
- •Karar Tarihi: 12.04.2023
- •Dava Konusu: Taksirle Ölüme Neden Olma (TCK Md. 85/1)
- •Uyuşmazlık: İş kazasında işverenin denetim yükümlülüğü ve iş güvenliği uzmanının tespit/öneri defterine kayıt zorunluluğunun cezai sorumluluğa etkisi.
Olayın Özeti ve Yerel Mahkeme Süreci
Bir inşaat şantiyesinde dış cephe iskele çalışması yürüten işçinin, yüksekten düşerek hayatını kaybetmesi neticesinde başlatılan kamu davasında; şantiye şefi, işveren ve görevli iş güvenliği uzmanı hakkında "taksirle ölüme sebebiyet verme" suçundan kamu davası açılmıştır.
Yerel mahkeme; işverenin emniyet kemeri temin etmiş olması ve işçinin kemeri bağlamadığının tespit edilmesi üzerine işverenin beraatine, iş güvenliği uzmanının ise sahadaki tehlikeyi önlemediği gerekçesiyle cezalandırılmasına hükmetmiştir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin Emsal Hükmü ve Gerekçesi
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yerel mahkemenin kararını esastan BOZMUŞ ve Türk iş sağlığı ve güvenliği hukuku için şu tarihi tespitleri yapmıştır:
1. İşverenin Yalnızca Ekipman Sağlaması Yeterli Değildir (Fiili Denetim Kuralı)
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi gereğince işverenin sorumluluğu sadece koruyucu malzeme (baret, emniyet kemeri vb.) satın alıp teslim etmekle sona ermez. İşveren, bu ekipmanların sahada çalışanlar tarafından usulüne uygun kullanılıp kullanılmadığını denetlemek, gözetlemek ve işi durdurmakla yükümlüdür. İşçinin kendi dikkatsizliği bulunsa dahi, işverenin denetim mekanizmasını kurmaması kusur teşkil eder."
2. İş Güvenliği Uzmanının Sorumluluğunun Sınırları
"İş güvenliği uzmanı işverenin yerine geçen bir amir veya vekil değildir. Görevi rehberlik ve danışmanlıktır. Somut olayda iş güvenliği uzmanının, iskeledeki güvenlik zafiyetini ve yüksekte çalışma risklerini Tespit ve Öneri Defteri'ne (Onaylı Defter) yazılı olarak kaydedip işverene bildirip bildirmediği araştırılmalıdır. Uzman riskleri yazılı olarak bildirmişse, sahada tedbir alma yetki ve bütçesi bulunmadığından cezai sorumluluğu doğmayacaktır."
Hukuki Değerlendirme ve Sahaya Yansıyan Hayati Dersler
Yargıtay'ın bu kararı hem şirket yöneticileri hem de İSG profesyonelleri için iki hayati kuralı tescillemiştir:
💡 Mevzuat Hatırlatması: Yaşanan benzer kazalar sonrasında SGK'ya yasal iş kazası bildirimi adımlarının işletilmesi ve işyerindeki risk değerlendirmesinin derhal revize edilmesi zorunludur.