OSGB Nedir, Ne İş Yapar? Hangi İşyerleri Hizmet Almalı?

OSGB (ortak sağlık ve güvenlik birimi), işyerlerine iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli hizmeti sunmak üzere kurulan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen birimdir. Kendi bünyesinde bu nitelikte personel bulunmayan işveren, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin tamamını veya bir kısmını bir OSGB'den alabilir. OSGB'den hizmet almak işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; yükümlülükler işverende devam eder.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3. maddesine ve İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin 4. maddesine göre OSGB; kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri veya Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmak üzere kurulan, gerekli donanım ve personele sahip, Bakanlıkça yetkilendirilmiş birimdir.

OSGB ile sık karıştırılan işyeri sağlık ve güvenlik birimi (İSGB) ise işyerinin kendi içinde kurduğu birimdir. Tam süreli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi gereken işverenler İSGB kurar (Yönetmelik md. 5/3).

OSGB, sözleşme yaptığı işyerine kendi kadrosundaki profesyonelleri görevlendirir. Bu kişiler işyerinde şu hizmetleri yürütür:

• •İş güvenliği uzmanı: Risk değerlendirmesi çalışmalarına katılım, çalışma ortamının gözetimi, İSG eğitimlerinin planlanması, acil durum planlarının hazırlanmasına destek. Görevlerin ayrıntısı için iş güvenliği uzmanı rehberimize bakabilirsiniz.
• •İşyeri hekimi: İşe giriş ve periyodik muayeneler (sağlık gözetimi), sağlık kayıtları, ilk yardım ve sağlıkla ilgili eğitimler. Ayrıntılar işyeri hekimi yazımızda.
• •Diğer sağlık personeli (DSP): On ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde ayrıca görevlendirilir (6331 md. 6/1-a). Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde DSP zorunlu değildir (6331 md. 6/3).

Çalışanı olan her işyeri iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sağlamakla yükümlüdür. 6331 sayılı Kanunun 38. maddesine göre bu yükümlülük 50 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde 30 Aralık 2012'de, 50'den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde 1 Ocak 2014'te yürürlüğe girmiştir.

Kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için başlangıç tarihi birkaç kez ertelenmiş ve son olarak 31 Aralık 2024 olarak belirlenmişti. Bakanlık, bu işyerleri için yükümlülüğün bu tarihte başladığını açıklamıştır. Anayasa Mahkemesi ise 9 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararıyla bu tarihi belirleyen ibareyi iptal etmiştir. Bu işyerlerindeki güncel uygulama için Bakanlığın açıklamalarını takip edin.

İşveren bu yükümlülüğü üç yoldan biriyle yerine getirir:

50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde eğitimi tamamlayan işveren, işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç hizmetleri kendisi yürütebilir. Muayeneler için yine bir işyeri hekiminden hizmet alınması gerekir. Bakanlığa göre bu yolla alınan sertifika yalnızca bir işyerinde kullanılabilir.

İşyerinizin tehlike sınıfını öğrenmek için tehlike sınıfları ve NACE kodu yazımıza bakabilirsiniz.

OSGB hizmeti, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen asgari sürelerden az olamaz (Yönetmelik md. 12/4). Bakanlığın açıkladığı aylık asgari süreler çalışan başına şöyledir:

Örneğin 30 çalışanı olan tehlikeli sınıftaki bir işyerinde iş güvenliği uzmanı ayda en az 600 dakika (10 saat), işyeri hekimi en az 300 dakika (5 saat) görev yapmalıdır. İş güvenliği uzmanı için az tehlikeli sınıfta 1.000, tehlikeli sınıfta 500, çok tehlikeli sınıfta 250 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde tam süreli uzman görevlendirilmesi gerekir (İGU Yönetmeliği md. 12).

Fiyat hakkında: Yönetmelikte OSGB hizmet bedeli için bir tarife yer almaz. Fiyatı belirleyen asıl unsur, yukarıdaki tabloya göre işyerine ayrılması zorunlu olan süredir. Asgari süreden az hizmet veren bir teklif mevzuata aykırıdır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre:

• •Kimler kurabilir: Kamu kurumları, organize sanayi bölgeleri ve Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş şirketler (md. 4).
• •Personel: Tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir işyeri hekimi, bir iş güvenliği uzmanı ve bir diğer sağlık personeli. Bu kişiler başka bir OSGB'de veya işyerinde görev alamaz (md. 12).
• •Fiziki şartlar: En az 10 metrekarelik muayene odası, 15 metrekarelik ilk yardım ve acil müdahale odası, 10 metrekarelik iş güvenliği uzmanı odası, 12 metrekarelik bekleme yeri, uygun büyüklükte arşiv odası, en az bir tuvalet ve lavabo (md. 12/3).
• •Hizmet bölgesi: Kurulduğu il ve sınır komşusu iller; bunların dışında hizmet için şube açılması gerekir (md. 12/5).
• •Başvuru ve yetki belgesi: Başvuru e-Devlet üzerinden yapılır (md. 16). İSG Genel Müdürlüğü başvuruyu en geç 10 iş günü içinde inceler; eksiği olmayan başvurular için en geç 20 iş günü içinde yerinde inceleme yapılır. Yetki belgesi beş yılda bir vize ettirilir (md. 17). Vize süresi dolduktan sonra üç ay içinde vize tamamlanmazsa belge iptal edilir (md. 20/2).

• •Geçerli yetki belgesi: İşveren, hizmet aldığı OSGB'nin geçerli yetki belgesiyle çalışmasından sorumludur (Yönetmelik md. 5/7). Belgeyi isteyin, vize tarihini kontrol edin.
• •İSG-KATİP sözleşmesi: OSGB hizmeti için sözleşme yapılması zorunludur. Sözleşme İSG-KATİP sisteminde beş gün içinde karşılıklı onaylanır (md. 14). Bakanlığa göre İSG-KATİP'te işyerine tanımlanmamış personelin yaptığı işlemler geçersizdir.
• •Uygun belge sınıfı: Görevlendirilen uzmanın belgesi işyerinin tehlike sınıfına uygun olmalıdır (örneğin çok tehlikeli işyerinde A sınıfı).
• •Devir yasağı: OSGB üstlendiği hizmeti başka bir kişi veya kuruma devredemez (md. 13).
• •Çalışan temsilcisinin görüşü: İşveren, hizmet alınacak kişi veya kurum konusunda çalışan temsilcilerinin görüşünü önceden almalıdır (md. 6).
• •Sorumluluk işverende kalır: Hizmeti OSGB'den alan işverenin bu hizmetlere ilişkin yükümlülükleri devam eder (md. 5/6). Tespit edilen eksiklikleri gidermek işverenin görevidir.

İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmemenin 2026'daki temel cezası, görevlendirilmeyen her kişi için ve aykırılığın devam ettiği her ay 111.263 TL'dir. Tutarlar tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre artar; tamamı 2026 İSG idari para cezaları tablomuzda.

6331 sayılı Kanunun 7. maddesine göre on'dan az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerine, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri için Bakanlıkça destek sağlanabilir; destek SGK tarafından karşılanır. Bakanlığa göre desteğin şartlarından biri, İSG-KATİP'e kayıtlı ve devam eden bir hizmet sözleşmesinin bulunmasıdır. Kişisel durumunuz için Bakanlığa veya SGK'ya danışmanız önerilir.

OSGB, "ortak sağlık ve güvenlik birimi" demektir. İşyerlerine iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli hizmeti sunmak üzere kurulan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen birimdir.

Hayır. Her işyeri iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sağlamak zorundadır, ancak bunu OSGB'den almak tek yol değildir. İşveren kendi çalışanları arasından belgeli personel görevlendirebilir veya şartları taşıyorsa hizmeti kendisi yürütebilir. Gerekli personeli olmayan işveren OSGB'den hizmet alır.

Az tehlikeli sınıftaysa işveren, Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlayarak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç hizmetleri kendisi yürütebilir; muayeneler için işyeri hekimi hizmeti gerekir. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaysa belgeli uzman ve hekim görevlendirmesi veya OSGB'den hizmet alması gerekir.

Hayır. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin 5. maddesine göre hizmeti OSGB'den alan işverenin bu hizmetlere ilişkin yükümlülükleri devam eder.

Sözleşme İSG-KATİP sistemi üzerinden yapılır ve beş gün içinde taraflarca onaylanır. İSG-KATİP'te işyerine tanımlanmamış personelin yaptığı işlemler geçersiz sayılır.

Kaynaklar: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü – Sıkça Sorulan Sorular.