50'den Az Çalışanlı İşyerlerinde İSG Zorunlu mu? AYM Kararı ve Güncel Durum

Anayasa Mahkemesi, kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğunun 31 Aralık 2024'e ertelenmesini Anayasa'ya aykırı bularak oybirliğiyle iptal etti. 22 Temmuz 2025 tarihli karar (E.2024/54, K.2025/163), 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkeme, zorunluluğun 2014'ten bu yana beş kez ertelenmesinin çalışanların yaşam ve sağlık hakkıyla bağdaşmadığına karar verdi.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 38. maddesi, Kanunun 6. ve 7. maddelerinin bazı işyerleri için ne zaman yürürlüğe gireceğini belirler. Bu iki madde şunları düzenler:

• •6. madde: İşverenin iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerektiğinde diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü.
• •7. madde: On'dan az çalışanı olan bazı işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri için sağlanan devlet desteği.

Aralık 2023'te çıkarılan 7491 sayılı Kanunun 71. maddesi, bu maddelerin aşağıdaki işyerleri için yürürlük tarihini 31 Aralık 2023'ten 31 Aralık 2024'e ertelemişti:

• •4857 sayılı İş Kanununun mülga 81. maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları,
• •50'den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri.

Anayasa Mahkemesi bu değişikliği iptal etti. Böylece 6331 sayılı Kanunun 38. maddesindeki "31/12/2024" ibaresi mevzuattan çıkarıldı. Mahkeme iptal kararının yürürlüğe girmesi için ayrıca bir süre vermedi; yürürlüğün durdurulması talebini ise koşulları oluşmadığı için reddetti.

Kararın gerekçesinde aktarılan yürürlük tarihleri şöyledir:

Mahkeme, son düzenlemeyle yürürlük tarihinin beşinci kez ertelendiğini tespit etti.

Mahkeme kararın gerekçesinde özetle şu değerlendirmeleri yaptı:

• •İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, çalışanların yaşam hakkı (Anayasa md. 17), sağlık hakkı (md. 56) ve çalışma hakkıyla (md. 49) doğrudan ilgilidir; devletin bu konuda koruma yükümlülüğü vardır.
• •Kanunun hazırlanması aşamasında işverenlerin ve devletin hazırlık yapabilmesi için bir geçiş süresi öngörülmesi meşrudur; ancak ertelemeler makul süreyi aşarsa yükümlülükler belirsiz sürelerle yerine getirilmemiş olur.
• •Ertelemenin sürekli hâle gelmesi, bu işyerlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği korumalarından yararlanamaması sonucunu doğurabilir ve Kanundaki denetim mekanizmasını işlevsiz hâle getirebilir.
• •İşverene uzmanı ve hekimi kendi çalışanları arasından görevlendirme, ortak sağlık ve güvenlik biriminden hizmet alma veya şartları taşıyorsa hizmeti kendisi yürütme imkânı tanındığı için yükümlülük bu işyerlerine aşırı külfet yüklemez.
• •Kanunun yayımlandığı tarihten bu yana geçen süre hazırlık için yeterlidir; bir kez daha ertelemeyi zorunlu kılan makul nedenler bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçelerle kuralı Anayasa'nın 5., 17., 49. ve 56. maddelerine aykırı buldu.

• •İptal edilen tarih karardan önce dolmuştu. Ertelemenin bittiği 31 Aralık 2024 tarihi, kararın verildiği Temmuz 2025'ten önce geçmişti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da bu işyerleri için iş sağlığı ve güvenliği profesyoneli görevlendirme zorunluluğunun 31 Aralık 2024 itibarıyla başladığını açıklamıştı.
• •Gerekçe ertelemelere karşı açık bir mesaj içeriyor. Mahkeme, zorunluluğun tekrar tekrar ertelenmesini çalışanların temel haklarıyla bağdaşmaz buldu.
• •Uygulamayı değiştiren yeni bir düzenleme bulunamadı. Bu yazının hazırlandığı tarihte, karardan sonra bu işyerleri için yeni bir yürürlük tarihi belirleyen bir kanun değişikliği veya Bakanlık açıklaması tespit edilemedi.

Kendi işyerinizin durumu için iş güvenliği uzmanınıza, bir avukata veya Bakanlığa danışmanız önerilir.

50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği hizmetini üç yoldan biriyle sağlayabilir:

Seçenekleri ayrıntılı olarak OSGB rehberimizde anlattık. İşyerinizin tehlike sınıfını tehlike sınıfları yazımızdan öğrenebilirsiniz.

İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmemenin 2026'daki temel cezası, görevlendirilmeyen her kişi için ve aykırılığın devam ettiği her ay 111.263 TL'dir. Tutarlar için 2026 İSG idari para cezaları tablomuza bakabilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi 22 Temmuz 2025 tarihli ve E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararıyla, 7491 sayılı Kanunun 71. maddesiyle 6331 sayılı Kanunun 38. maddesinde yapılan ve kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için yürürlük tarihini 31 Aralık 2024'e erteleyen değişikliği oybirliğiyle iptal etti. Karar 9 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 81. maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumlarını ve 50'den az çalışanı olan az tehlikeli sınıftaki işyerlerini ilgilendiriyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bu işyerleri için iş sağlığı ve güvenliği profesyoneli görevlendirme zorunluluğunun 31 Aralık 2024 itibarıyla başladığını açıklamıştır. Anayasa Mahkemesi de zorunluluğun ertelenmesini Anayasa'ya aykırı bulmuştur. Bu işyerlerinde işveren, Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlayarak muayeneler hariç hizmetleri kendisi de yürütebilir.

Mahkeme, zorunluluğun 2014'ten bu yana beş kez ertelenmesinin çalışanların yaşam hakkı, sağlık hakkı ve çalışma hakkı yönünden devletin koruma yükümlülüğüyle bağdaşmadığına ve bir kez daha ertelemeyi gerektiren makul bir neden bulunmadığına karar verdi.

Kaynaklar: Resmî Gazete, 9 Aralık 2025, Sayı 33102 – Anayasa Mahkemesinin E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü – Sıkça Sorulan Sorular.